ابتدایی راهنمایی دبیرستان پیش دانشگاهی
ترجمه درس
چه انجام دهم اي خداي من ؟!
.... جمع سالم .... ؟!
بعد از چند دقيقه خواهرش آمد ...
خ – براي چه تو نگراني ؟!
ب – کلماتي که در آخرش «ون» و «ين» است را مي خواهم. (واو و نون، ياء و نون)
خ – فهميدم !.... مقصود تو جمع سالم مذکر است.
اين واقعاً ساده است.
ب – ساده ؟!
پس ( خواهرش ) قرآن را باز کرد و به سوره حجر نگاه کرد و گفت:

جمع مذکر سالم مانند مُسْلِمينَ ، صادِقينَ ، ساجِدينَ ، حافِظونَ و وارِثونَ است. در جمله آنها حفاظت کنندگان، وارثانند.
ب – واقعاً خوب است ... ولي ...
خ – ولي ... چي ؟!
ب – کلماتي که آخرش «ات» (الف و تاء) است را مي خواهم.
خ – (فهميدم ) هان! مقصود تو جمع سالم مؤنث است.
خ – اين نيز همچنين ساده است ...
... آنها حافِظاتُ (حفاظت کنندگان)مُسلِماتُ (زنان مسلمان)صادِقاتُ (زنان راستگو) هستند.
پس اين آيه را خواند که در آن جمع سالم مذکر و مؤنث هست:
همانا مردان مسلمان و زنان مسلمان و مردان مؤمن و زنان مؤمن و مردان قنوت کننده و زنان قنوت کننده و مردان راستگو و زنان راستگو و مردان شکيبا و زنان شکيبا و مردان فروتن و زنان فروتن ... خداوند براي آنها بخشش و پاداش بزرگي آماده کرده است.
ب – اي خواهرم از تو سپاسگزاري مي کنم.

قانون

1– در درس قبل آموختيم که در زبان عربي براي دو شخص يا دو چيز کاربرد اسم با زبان فارسي فرق دارد که به آن «تثنيه» مي گوئيم، حال بايد بدانيم که براي بيش از دو نفر (سه نفر و بيشتر) يا بيشتر از دو چيز (سه و بيشتر) که به آن جمع مي گوئيم از الفاظ ديگري استفاده مي کنيم.
جمع مذکر سالم: براي ساختن آن به آخر اسم، واو و نون «ون» و ياء و نون «_ين » اضافه مي کنيم.
جمع مونث سالم: وقتي اسم داراي «ة» باشد (مؤنث) براي جمع بستن از «ات» استفاده مي کنيم و حرف (ة) را حذف مي کنيم.
مثالها: مفرد جمع مذکر سالم
عالم عالِمونَ – عالمينَ
مُجْتَهِد مُجتهدونَ – مُجتهدينَ

مفرد
طَبيبة

شَجَرة                      
جمع مونث سالم

طبيبات                      

شَجرات


2– در درس هاي پيش آموختيم که براي اشاره به يک شخص يا يک چيز و يا دو شخص يا دو چيز از اسم هاي اشاره زير استفاده مي کنيم.

مذکر : هذا مذکر : ذلک
نزديک مفرد -> مؤنث : هذه دور مفرد -> مؤنث : تلک

مذکر : هذان ، هذيْن ِ
مثني -> مؤنث : هاتانِ ، هاتيْنِ
حالا مي آموزيم که براي اشاره به چند شخص (سه نفر و بيشتر ) از هولاء، براي نزديک و أولئکَ براي دور استفاده مي کنيم.
مثالها:
هولاء : معلّمونَ . اولئک : معلِّمونَ.
هولاء : معلِّمات . اولئک : معلِّماتُ.

تمرين هاي درس
1– جمع اسم هاي زير را با در نظر گرفتن مذکر و مؤنث بودن علامت بزنيد:
الف ) مومِنةُ
۱ – مؤمنونَ ۲ - مؤمِناتُ

ب ) صالح
۱ – صالِحونَ ۲- صالِحاتُ

ج) صادقةُ
۱ – صادقونَ ۲ – صادقاتُ

د ) مولِّفُ
۱ – مؤلِّفونَ ۲ – مؤلِّفات

2– کلمات مناسب را در جالي خالي آن قرار دهيد:
۱ – طالبان ۲– سيارةُ ۳ – حمامةُ ۴ – عاملون
الف ) ال ...... في السّماءِ .
ب ) ال ...... مشغولونَ بالعَمَلِ.
ج ) ال ...... جالِسانِ .
د ) ال ...... في الشّارع .

۳– هر يک از کلمات داده شده را در جاي مناسب خود قرار داده و تغييرات لازم را انجام دهيد: (بر روي کاغذ) «تمرين کاربردي»
ذَهَبَ الْمُعَلِّمونَ إلي الْمَدْرَِسَة ِ.
۱ – البيت ذَهَبَ الْمعلِّم إلي الْبَيْت.
۲ – جاء ..................................
۳ – الطّالبُ ...................................
۴ – المُدرّسونَ ..................................

۴– ترجمه عبارت هاي فارسي زير کدام گزينه است:
۱ – راستگويان موفقند.
الف ) الصادِقون َ ناحجاتُ .
ب) الصّادقون ناحجونَ .

۲– مؤمنان در بهشتند .
الف ) المؤمنون في الْجَّنَة .
ب ) الْمؤمنونَ في الْجَنَتونَ .

کلمات جديد
موفق = ناجح
بهشت= الجنّة
ذَهَبَ = رفت
السّماء = آسمان
ترجمه درس
دانش آموزان به کلاس داخل شدند.
سپس معلم نقاشي آمد.
دانش آموزان شروع به نقاشي کشيدن کردند.
سعيد قلم را گرفت و دفتر نقاشي را باز کرد.
عکس خورشيد را در آسمان نقاشي کرد.
سپس رودخانه کوچکي را نقاشي کرد.
و درختان و کوه هايي را
و دو پرنده کوچک در قفس
نقاشي کرد،
سعيد به نقاشي نگاه کرد ...
و از خودش پرسيد.
آيا پرندگان، قفس را دوست مي دارند؟
هرگز ! ... ابداً ! ...
صفحه جديدي باز کرد.
پرنده اي نقاشي کرد.
بر روي درخت بلندي،
و حوضي پر از آب،
و پروانه هايي در آسمان.

قانون
۱– در اين درس با يک نوع جمع آشنا مي شويم که مانند جمع سالم نيست. در جمع سالم شکل مفرد اسم تغيير نمي کند ولي بعضي از اسامي وجود دارند که با تغيير شکل ... مفرد آنها جمع بسته مي شوند. اين نوع جمع را جمع مُکَسَّر مي ناميم.
ساختن جمع مُکَسَّر مانند جمع هاي سالم، راه مشخص و قاعده خاصي ندارد و بسياري از آنها را در فارسي به کار مي بريم. نمونه هايي از آن در مثال هاي زير مي آيد:
۱ - أشخاص، أشجار ۴ - علماء، شهدا ۷ – أُمور، علوم
۲ – أنبياء، أولياء ۵ – مساجد، مَراجع ۸ – تلاميذ، تفاسير
۳ – أهالي، اراضي ۶ – رِجال، نقاط

تمرين هاي درس
۱– پاسخ کامل سؤالات زير کدام است :
۱ – ما أَخَذَ سعيدُ ؟
الف ) أخَذَ سعيدُ صورة .
ب ) أَخَذَ سعيدُ القلم .

۲- مَنْ دَخَلَ المعلمُ في الصّفّ.
الف ) دَخََلَ المعلمُ في الصّفِّ.
ب ) دَخَل التّلاميذُ في الصّفِّ.

2- اسم اشاره مناسب را در جاي خالي قرار دهيد:
۱ - ......کتابُ مفيدُ .
الف ) هذا ب) هذه ج ) هولاء

۲- ...... عالِمانِ مُحْترمانِ .
الف ) ذلک ب ) هذين ج ) هذان

۳ - ....... تُفاحتانِ .
الف ) هذان ب ) هذين ج ) هاتان

۴ - ...... رجالُ .
الف ) هذان ب) هولاء ) ذلک

۵ - ..... فاضلاتُ .
الف ) أولئک ب ) هذا ج ) تلک

۳– در عبارت هاي زير که بخشي از دعاي ندبه است جمع هاي مکسر وجود دارد. آنها را بخوانيد و جدول را کامل کنيد:
أين الشَموسَ الطالِعَة؟ أَينَ الْاقمارُ المُنيرة؟ أينَ الْْانْجُمُِ الزّاهرة؟ أينَ أعلامُ الدّينِ و قواعِدِ العم؟ أين المدَّخَرُ الْفرائضِ و السُّنَن؟ ....
الْفرائض بزرگان الشُّموسُ ماهها
خورشيدها واجبات السُّنن الْانْجُم
ستاره ها اَعْلامُ الْاقمار سنت ها


کلمات جديد
رجال - مردان (جمع رجل )
الزّهراة – درخشان
ناظرين – نگاه کنندگان
الشموس – خورشيدها (جمع شمس)
اعلام – بزرگان (جمع علم)
الطالعة – طلوع کنندها
المدّْخر – ذخيره شده
الاقمار – ماهها (جمع قمر)
تجديد – احيا کردن
المنيرة – درخشان، روشن
الفرائض – واجبات ( جمع فريضه)
الآنجم – ستاره ها ( جمع نجم)
السّنن – سنت ها، روش ها، ( جمع سنت)


برای دیدن ادامه مطلب اینجا را کلیک کنید

+ نوشته شده در  چهارشنبه چهاردهم دی 1390ساعت 17:17  توسط علیرضا میزانیان  |