کمک درسی فارسي چهارم ابتدايي - قسمت چهاردهم
گران فروشي ممنوع
به اين نکته توجه کنيد:
تاکنون شما با چند نفر از بزرگان علم و ادب ايران زمين آشنا شده ايد:
حکيم نظامي (درس اول)
ابوريحان بيروني (درس دهم)
محمد بن زکرياي رازي (درس سيزدهم)
محمدتقي بهار (درس پانزدهم)
سعدي (درس شانزدهم)
دانشمندان هر کشور از افتخارات آن کشور هستند. بايد آنها را بشناسيم و به آنان احترام بگذاريم.
کار در کلاس:
1– ترکيبهاي زير را بخوانيد و معني آنها را بگوييد:
مخارج خانه --> خرجهايي که در خانه بايد صورت گيرد (براي خانه خرج شود.)
اوضاع و احوال بازار --> وضعيت مرکز خريد و فروش
قافله اي از تجار --> کارواني که در آن بازرگانان حضور داشتند.
بازار خوبي پيدا کرده --> يعني مي توان اين جنس را به قيمت خوب فروخت.
سرمايه و سود --> آنچه که مايه داد و ستد است و بهره آن.
دست و پاي ظريف --> دست و پاي کوچک و خوشتراش
اعضاي درون شکم --> منظور همان روده ها و اندام درون شکم
پيش چشم مرد فردا --> در مقابل ديدگان فرزنداني که در آينده بزرگ مي شوند.
2– کلمه هاي زير را بلند بخوانيد:
نهج البلاغه، مال التجارة، امير المؤمنين، الحمدلله، رب العالمين، بيت المقدس، عليه السلام، صلي الله و عليه و آله، الله اکبر
3– جمع اين کلمه ها را بگوييد:
چشم ¬--> چشمها
چسب --> چسبها
سنگ --> سنگها
اطلاع --> اطلاعات
آزمايش --> آزمايشها
ساعت --> ساعتها
سخن --> سخنان
امتحان --> امتحانات
مورچه --> مورچه ها
گوسفند--> گوسفندان
مدير--> مديران
کودک --> کودکان
پرسش:
1– فرستاده امام با پولي که گرفته بود چه کرد؟
کالايي خريد و همراه تجار به مصر عزيمت کرد.
2– افراد دو کاروان در بين راه چه گفتگويي کردند؟
درباره اوضاع بازار مصر و کالايي که طرفدار داشت صحبت کردند.
3– افراد کاروان بعد از مذاکره با کارواني که از مصر مي آمد، چه تصميمي گرفتند؟
که کالاي خود را به دو برابر قيمت بفروشند.
4– از اين داستان چه نتيجه اي مي گيريم؟
نتيجه مي گيريم که تجارت و کسب حلال سخت تر از پيکار در ميدان جنگ است.
تمرين املا:
1- هر دسته از کلمه هاي زير را بخوانيد. هر کدام را دو بار بنويسيد:
اعتنا – اختراع – اعماق – اقشار
اشتها – انتها – اديب – اشتغال
علامت – عظمت – عجيب – عاقل
2– به هر کلمه، يک کلمه مناسب اضافه کنيد و آنها را بنويسيد:
اداره ي منزل
بازارِِِ ِشلوغ
مخارج ِ خانه
کيسه ي طلا
نزديکيِ مدرسه
پولِ زياد
جنگِ سخت
تصميم ِجدي
تمرين انشا:
1– در سه سطر بنويسيد، گران فروشي يعني چه؟
گران فروشي يعني فروختن يک کالا بيشتر از قيمت تعيين شده و قانوني، وقتي چيزي گران فروخته مي شود، بسياري از مردم توانايي خريد آن را ندارند و نتيجه آن افزايش فقر در ميان يک عده از مردم و ثروت در ميان عده اي ديگر است.
2– انشايي بنويسيد که در آنها کلمه ها و ترکيبهاي زير به کار رفته باشد:
خريد، مغازه، قيمت، پول، بسته بندي، خوراکي، خيابان، باقيمانده، دوست.
(بر عهده دانش آموزان عزيز است.)
درس بيست و هشتم
ميهن دوستي
به اين نکته توجه کنيد:
ايران، ايراني، ايرانيان، ايران زمين، ايران شناس، ايران دوست، ايران نژاد، ايرانگرد، ايرانشهر، فروش، فروشگاه، فروشندگان، دست فروش، گران فروش، کم فروش، ارزان فروش، فروشي، فروشنده
از يک کلمه مي توان کلمه هاي زيادي ساخت.
کار در کلاس:
1– به نظر شما مرز کشورها از قديم همين طور بوده، يا تغيير کرده؟ علت چيست؟
خير، بسياري از مرزها به دليل جنگها، غارتها و کشور گشاييهاي ساير ممالک، خصوصاً ممالک قوي تغيير کرده است.
پرسش:
1– چرا کشور خود را دوست مي داريم؟
چون وطن ماست و ما در آن به دنيا آمده ايم و در آن زندگي مي کنيم و محل زندگي اجداد و نياکان ماست.
2– ملت آزاده ايران چگونه با ستمگران به مبارزه برخاست؟
با مشتهاي گره کرده و سينه هاي لبريز از ايمان و با فريادهاي الله اکبر به مبارزه با ستمگران پرداخت.
3– رهبري چه کسي باعث پيروزي قيام ملت ما شد؟
امام خميني (ره)
4– چرا فرزندان وطن بايد درس بخوانند ؟
تا وقتي بزرگ شدند در راه ترقي و پيشرفت ايران و ايرانيان گام بردارند.
5– هنگامي که وطن ما با خطر روبرو شود وظيفه ملي ما چيست؟
همچون مجاهدان از ميهن دفاع مي کنيم و دشمن را شکست خورده و ناکام باز مي گردانيم و براي حفظ استقلال و عظمت کشورمان به استقبال شهادت مي رويم.
تمرين املا :
1– به کلمه هاي زير توجه کنيد. شما هم کلمه هاي هم خانواده با آنها پيدا کرده و در دفتر املا بنويسيد:
حفظ -->حافظ، محفوظ
مشغول --> شغل، اشتغال
خارج --> مخارج، خروج
عظمت --> عظيم، عظمي
عزت --> عزيز، معزّز
حمل --> احتمال، حامل
تشويق --> مشوّق، شوق
جهاد --> جهادگر، مجاهد
ماده --> مواد، مادي
2– حرفهاي جا افتاده را حدس بزنيد و کلمه را در دفتر خود بنويسيد:
پلنگان، شيران، ميهن، شکوه، استقلال، سؤالات، ملامت، شهاب، سوختم
تمرين انشا:
1– معني اين دو شعر را به زبان ساده بنويسيد:
اگر سر به سر تن به کشتن دهيم
از آن به که کشور به دشمن دهيم
اگر همگي کشته شويم بهتر از آن است که کشور را به دشمن دهيم.
دريغ است که ايران ويران شود
کنان پلنگان و شيران شود
حيف است که ايران ويران شود و محل لانه جانوران وحشي مثل شير و پلنگ شود (يعني دشمنان خونخوار در آن لانه کنند.)
2– با هر يک از کلمه ها يک جمله بسازيد سپس آنها را طور مرتب کنيد که يک انشا درباره ايران درست شود:
پيروزي: بايد با کسب پيروزي، استقلال کشور را حفظ کرد.
عزيز: تمام هم ميهنان براي ما عزيز و محترم هستند.
سربلندي: ملت ايران، ملت شريف و غيوري است.
وطن: وطن براي هر ميهن پرستي عزيز و ارزشمند است.
پيشرفت: پيشرفت ايران در گرو زخمت و تلاش همگان است.
شهادت: انقلاب با شهادت هزاران جوان برومند به دست آمده است.
ايران: ايران کشور شيردلان و شجاعان است.
(انشا به عهده دانش آموزان است.)
3– بنويسيد که به نظر شما درس انشا چه کمکي به يادگيري زبان فارسي مي کند:
براي نوشتن انشا گنجينه لغات ما بايد کامل باشد و مطالعه زيادي در زمينه کتابهاي غيردرسي و در حد سن خود داشته باشيم و همچنين به قاعده ها و نکات زبان فارسي آشنا باشيم تا در نوشتن از آن بهره بگيريم.