کمک درسی فارسي چهارم ابتدايي - قسمت ششم
از من نگهداري کنيد
به اين نکته توجه کنيد:
با کلمه هاي چه قدر، کدام، چگونه، کجا، چرا، چند مي توان جملات پرسشي ساخت. به اين مثالها توجه کنيد:
چرا وسايل علوم را نياوردي؟ کدام يک از شما فوتبال بلد است؟ چگونه در امتحان رياضي موفق شدي؟ شما چند سال داريد؟
کار در کلاس:
1– با هر يک از کلمه هاي زير يک جمله بگوييد:
چرا، چرا امروز به مدرسه نيامدي؟
چند، مريم پرسيد: چند مداد در کيفت داري؟
چه قدر، مريم به فروشنده گفت: چقدر بايد پول بدهم؟
چه وقت، آنها چه وقت بايد به مدرسه بروند؟
کجا، مريم کجا رفت؟
چه کسي، زهره چه کسي را با خود به کتابخانه برد؟
2– وقتي به باغ و پارک مي رويم:
چه کارهايي بايد بکنيم؟ بايد از شاخ و برگ درختان و گلهاي باغ محافظت کنيم، از ريختن آشغال در فضاي سبز خودداري کنيم.
چه کارهايي نبايد بکنيم؟ بايد از شکستن شاخ و برگ درختان خودداري کنيم. زباله نريزيم. بر روي درختها چيزي نکنيم. آتش روشن نکنيم.
3– در جدول زير کلمه هاي هم خانواده نوشته شده اند، مشخص کنيد هر دسته و چه حرفهايي با هم مشترک هستند:
|
کلمه هاي هم خانواده |
حرفهاي مشترک |
|
عجب، تعجب، عجيب، متعجب |
ع ج ب |
|
شکر، تشکر، شاکر، متشکر |
ش ک ر |
|
تحصيل، حاصل، محصول، محصل |
ح ص ل |
|
جهالت، جهل، جاهل |
ج ه ل |
|
ضعف، ضعفا، ضعيف، مستضعف |
ض ع ف |
|
حال، احوال، حالت |
ح ا ل |
پرسش:
1– چرا درخت از گرانبهاترين آفريده هاي خداي بزرگ است؟
چون درخت موجب آباداني و سرسبزي است و استفاده هاي فراوان دارد.
2– انسان بيشتر به چه جاهايي مي رود و در آن آباداني به وجود مي آورد؟
به هر جا که انبوهي از درختان وجود داشته باشد.
3– درخت «سکويا» در کجا مي رويد؟
در آمريکا
4– از کجا مي فهمند که درخت چند سال عمر دارد؟
در محل برش تنه درخت، دايره هايي ديده مي شود که هر کدام از اين دايره ها يک سال از عمر درخت را نشان مي دهد.
5– درخت از ما چه انتظار دارد؟
انتظار دارد با تبر و چکش به جان آن نيفتيم. روي درخت يادگاري نکّنيم. تنه درخت را با سيم و حلقه هاي فلزي نپيچيم. براي آويزان کردن لباس ميخ به درخت نکوبيم.
تمرين املا :
1– با توجه به نمونه با هر يک از کلمه ها سه کلمه ديگر بسازيد و بنويسيد:
جان --> جاندار، جانباز، جانبخش
سال --> سالمند، سالانه، سالروز
سنگ --> سنگريزه، سنگ انداز، قلوه سنگ
بال --> سبک بال، فارغ البال، هند بال
2– براي هريک از کلمه هاي زير يک کلمه هم معني بنويسيد.
فاصله --> مسافت
منطقه --> ناحيه
طرف -->سمت، جهت
تغيير -->عوض شدن
تمرين انشا:
1– از پدر و مارد و يا ديگران بپرسيد که در شهر يا روستاي شما جشن درخت کاري چه روزي است ؟
15 اسفند
2– چرا آن زمان را براي درختکاري انتخاب کرده اند؟
چون هوا کم کم گرم مي شود.
3– مردم در آن روز چه مي کنند؟
هر کس سعي مي کند لااقل يک نهال بکارد و به درختان رسيدگي کند.
4– بند اول و دوم درس را به طور خلاصه بنويسيد:
درخت از گرانبها ترين آفريده هاي خداوند است. آدمها از سرسبزي درختان خوششان نمي آيد و به همين دليل دوست دارند در جاهايي زندگي کنند که انبوهي از درختان وجود داشته باشند. درخت نيز مانند انسانها عمر مي کنند بعضي از درختان عمر کوتاهي دارند ولي انواع از درختان عمر بسيار طولاني دارند مانند درخت سکويا که ???? سال عمر مي کند.
درس دوازدهم
اختراع تلفن
به اين نکته توجه کنيد:
بل، تلفن را اختراع کرد.
پرستو به لانه برگشت.
حسين گوسفند را به صحرا برد.
اسم : کلمه اي است که با آن کسي يا حيواني يا چيزي را نام مي بريم.
کار در کلاس:
1– در جمله هاي زير اسمها را مشخص کنيد:
زهرا يک کيف قشنگ جايزه گرفت.
کاوه توپ فوتبال را از زمين برداشت.
هواپيما در فرودگاه به زمين نشست
زهرا-كيف-كاوه-توپ-فوتبال-هواپيما-فرودگاه
2– با هر يک از اين اسمها يک جمله بگوييد:
شيشه: احمد با توپ شيشه خانه ما را شکست.
خودکار: خودکار رضا آبي است.
جعبه: جعبه کادوي ليلا بسيار زيبا است.
درخت: درخت سکويا عمر طولاني دارد.
مورچه: مورچه حيوان بسيار زحمتکشي است.
فيل: فيل گوشهاي بزرگي دارد.
جواد: جواد در درسهايش موفق است.
تلفن: الکساندر گراهام بل، تلفن را اختراع کرد.
3– بگوييد تلفن چه کمکي به آسايش مردم مي کند؟
ارتباط ميان انسانها را ممکن مي سازد. در صورت فاصله زياد ميان انسانها، اين فاصله را کمتر مي کند.
پرسش:
4– چرا زندگي ما آدميان روز به روز آسانتر و دلپذيرتر مي شود؟
چون ما هر روز به نوعي از ثمره ي کوشش دانشمندان و مخترعات بزرگ برخوردار مي شويم.
5– معمولاً داستان هر اختراعي چگونه شروع مي شود؟
معمولاً نکته اي ساده کنجکاوي دانشمندي را بر مي انگيزد و او با شهامت و پشتکار دنبال کار را مي گيرد. از شکست دلسرد نمي شود؛ بلکه از آن پند مي گيرد و نقايص کار را برطرف مي کند تا سرانجام پس از سالها زحمت و تلاش به نتيجه برسد.
6– مخترعان چگونه افرادي هستند؟
افرادي با دقت ، نکته سنج، با شهامت و پشتکار که زود دل سرد نمي شوند و با رفع نقايص و پند گرفتن از اشتباهات، به هدف خود مي رسند.
7– اکنون تلفن چه نقشي در جهان دارد؟
تلفن يک وسيله ارتباطي بسيار مهم و مؤثر است که با استفاده از آن مي توان از بسياري از رفت و آمدهاي غير ضروري و صرف هزينه هاي بي جا جلوگيري کرد.
تمرين املا :
1– کلمه هاي زير از درس انتخاب شده اند، با دقت به آنها نگاه کنيد و شکل کامل آنها را در دفتر املا دوبار بنويسيد:
شهامت – پشتکار – مقصود - لطفاً – مخترعان – د ستگاه – مو فق – جرأ ت
2– براي کلمه هاي زير هم معني پيدا کرده و بنويسيد:
ناچار --> ناگزير
بلند مرتبه --> والامقام
مقام --> مرتبه
نتيجه --> حاصل
بي علاقه --> بي ميل
دليري --> شجاعت
پايداري --> مقاومت
لرزش --> ارتعاش
شادي آور --> خوشحال کننده
جست و جو --> گشتن به دنبال چيزي
3– مخالف کلمه هاي زير را بنويسيد:
دلسرد --> دلگرم
جاهل --> دانا
سربالا --> سر پايين
سردسير --> گرمسير
نرمي --> زبري
بيماري --> سلامت
تمرين انشا:
1– چند سطر درباره اختراع بنويسيد که اين کلمه ها در آن به کار رفته باشد:
کوشش، پشت کار، کنجکاو، موفق، ارتباط، شبانه روز، هرگز، دستگاه، شکست، آزمايشگاه
مخترعان افرادي هستند که با کنجکاوي و کوشش و پشت کار شبانه روزي هرگز از شکست نمي هراسند و ارتباط ميان پديده ها را پيدا مي کنند و با آزمايش و خطا، موفق به ساخت دستگاه مورد نظر خود مي شوند.
2– بنويسيد که اگر تلفن نبود چه مشکلاتي پيدا مي کرديم؟
رفت و آمدهاي پي در پي و پرهزينه، بي هدفي اطلاعات به دست آمده و تأخير در کسب خبر.
3– بنويسيد از وسايل عمومي مانند تلفن عمومي، چراغهاي کوچه و خيابان و ... چگونه بايد نگهداري کرد؟
چون اين وسايل، عمومي و همگاني هستند، همه افراد بايد در حفظ و نگهداري آنها کوشا باشند و تلاش کنند تا ديرتر خراب شوند و استفاده بيشتري نصيب مصرف کنندگان شود.