درس سيزدهم
محمدبن زکرياي رازي کاشف الکل

به اين جملات دقت کنيد:
حسين مريضه--> حسين مريض است.
قديما اينجور نبود --> در زمانهاي قديم اين طور نبود.
علي خونه نيس --> علي در خانه نيست
چي ميگي ؟ --> چه مي گويي؟
بابات کي مياد؟ باباي تو چه وقت مي آيد؟
در زبان فارسي گفتگوي عادي مردم و نوشته هاي کتاب و روزنامه ها با هم فرق دارند.

کار در کلاس:
1– جمله هاي زير را يک بار بخوانيد و بار دوم که آنها را مي خوانيد، به جاي کلمه هايي که زير آنها خط کشيده شده است، هم معني آنها را به کار ببريد:
رازي براي رسيدن به هدف، روز و شب به آزمايشهاي مختلف مي پرداخت.
رازي براي دست پيدا كردن به مقصودروز وشب به آزمايشهاي گوناگون مي پرداخت
ما هر روز، به گونه اي از نتيجه سعي علما و کساني که چيزهاي تازه مي سازند، استفاده مي کنيم.
ما هر روز به نوعي از ثمره تلاش دانشمندان و افراديكه چيزهاي نو كشف مي كنند بهره مي بريم
اين پزشک، دانشمند و کاشف عالي مقام، از مفاخر بزرگ کشور ما است.
اين پزشك، عالم و كاشف وارستهاز دانشمندان پر افتخار كشور ما است

2– با راهنمايي آموزگار فعلها و اسمهاي درس را پيدا کرده و روي تخته کلاس بنويسيد:
اسمها: ري، رازي، رياضيات، دانشمندان، بغداد، بيمارستان، حاوي، دانشگاه، مسلمانان، کتابهاي
فعلها: مي زيست، بود، داشت، مبتلا شد، بازگشت، شده بود، نوشته است، مي کرده اند، درگذشت، مي کردند.

پرسش:
1– رازي چند سال پيش مي زيست؟
حدود هزار سال پيش

2– چرا رازي به چشم درد مبتلا شد؟
در اثر آزمايشهاي کيمياگري

3– رازي غير پزشکي چه مي کرد؟
استاد دانشگاه بود و کتاب مي نوشت و اداره بيمارستانها را برعهده داشت.

4– رازي کاشف چيست؟
الکل.

تمرين املا :
1– ترکيبهايي از درسهاي کتاب پيدا کرده و مانند مثال، پنج نمونه در دفتر خود بنويسيد
مثال: علاقه بسيار، سکه طلا
معالجه چشم هايش، اداره ي بيمارستانها، مداواي بيماران، دانشمند بزرگ، شهرت فراوان

2– پنج کلمه بنويسيد که شکل و صداي آخر آنها مانند شکل و صداي آخر کلمه «حتي» باشد:
موسي – عيسي – صغري – کبري – مرتضي

3– کلمه هاي زير «فارسي» نيستند و از زبانهاي ديگر وارد فارسي شده اند. از روي آنها يک بار بنويسيد:
تلفن، راديو، تانک، بانک، اتوبوس، اتومبيل، بالن، موتور سيکلت، جت، فيلم، سينما، تئاتر، سالن.

تمرين انشا:
1– بنويسيد که رازي پس از پايان تحصيل چه کرد؟
تأسيس بيمارستان و اداره ي آن، معالجه بيماران، تدريس دانش پزشکي، تحقيقات شيميايي، تأليف کتاب علمي و ...

2– بنويسيد که چه کارهايي بايد بکنيم و چه کارهايي نبايد بکنيم؟
بايد ورزش کنيم، در خوردن اسراف نکنيم، به کوهنوردي اصرار داشته باشيم، از فضاهاي زيبا و سبز طبيعت بهره مند شويم، بهداشت را رعايت کنيم.


درس چهاردهم
غذاي مسلمانها را انبار نکنيد

به اين نکته توجه کنيد:
بعضي از اسمها دو قسمتي هستند و اگر آنها را جدا کنيم هر يک معني جداگانه اي دارند.
مانند: روزنامه، خودکار، جانباز، تهيدست، سپيد رود، رستم آباد و .... به اين نوع اسمها اسم مرکب مي گويند.

کار در کلاس:
1- ده کلمه مثل کلمه «گندم فروش» که اسم مرکب است از درسهاي پيشين پيدا کنيد:
خدمتگذار / تهيدستان / ستاره شناسي / کيمياگران / گرانبهاترين / جاندار / روح افزا / سودمند / يادگاري / اشکبار

2– در هنگام مصرف مواد غذايي چه بايد بکنيم، تا دسترنج ما و ديگران بيهوده از بين نرود؟
بايد از اتلاف و بيرون ريختن مواد غذايي خودداري کنيم. مواد غذايي بيشتر از نياز خود تهيه نکنيم تا مجبور شويم بخشي از آن را دور بريزيم.

پرسش:
1– وقتي گندم کمياب شد، مردم چه کردند، چرا؟
هر کس تا هر اندازه که مي توانست گندم خريداري و انبار کرد و فقط تهيدستان روز به روز گندم مي خريدند.

2– امام صادق (ع) از خدمتگزارش چه پرسيد؟
پرسيد: آيا در خانه گندم داريم؟ وقتي پاسخ مثبت شنيد فرمود: گندمها را به بازار ببر و به مردم بفروش و در اختيار تهيدستان بگذار.

3– چرا امام فرمود: نان خانه مرا روزانه از بازار بخر؟
چون مي خواست مانند مردم فقير باشد تا اگر روزي فقرا نان براي خوردن نداشته باشند امام صادق از حال آنها باخبر شود.

4– چرا امام فرمود: در چنين سالي نبايد غذاي مسلمانان را انبار کنيم؟
چون انبار کردن گندم موجب کميابي و گراني گندم و ضرر بيشتر مردم فقير مي شد.

5– از اين رفتار امام، چگونه پيروي مي کنيم؟
از احتکار و انبار کردن مواد غذايي، دارويي و ... که مورد نياز مردم است خودداري مي کنيم.

تمرين املا :
1– مانند مثال براي هر کدام چهار کلمه بنويسيد:
تر --> زودتر
نا --> ناجور
وار --> اميدوار
ديرتر، کندتر، آهسته تر، ناياب تر، ناهماهنگ، ناخوش، ناجور، نامتعادل، سوگوار، دايره وار، سزاوار، ناگوار

2– مخالف کلمه هاي زير را بنوسيد:
ناياب --> فراوان
غني --> فقير
نشايد --> شايد
خشنود--> ناراحت
پخته --> خام
محکم --> سست

تمرين انشا:
1– بنويسيد که چگونه از گندم نان درست مي کنند؟
گندم را آرد مي کنند و از ترکيب آن با آب و نمک، خمير مي سازند و به خمير مخمر مي افزايند تا رسيده و متورم شود و سپس خمير را با حرارت مي پزند.

2– بنويسيد که چرا امام صادق (ع) راضي به خريد زياد گندم نبود؟
چون نمي خواست گندمي که نان مردم از آن تهيه مي شد در انبارها ذخيره شود و قيمت گندم بالا برود که مردم فقير و تهيدست گرسنه بمانند.

3– به نوشته زير به دلخواه خود دو سطر اضافه کنيد:
مردم فقير غذاي خود را روز به روز مي خرند زيرا توانايي خريد و انبار کردن مقدار زياد مواد غذايي را ندارند، پس ناچارند که از هر چيز در حد توان خريد کنند و اگر نتوانستند گرسنه بمانند.

4– بنويسيد وظيفه ما در مورد تهيه و مصرف مواد غذايي چيست؟
ما بايد به مقدار نيازمان مواد غذايي و ... تهيه کنيم و از اسراف و تبذير بپرهيزيم و نعمتهاي خداي مهربان را هدر ندهيم.

برای دیدن ادامه مطلب اینجا را کلیک کنید