درس بيست و پنجم
نفت

به اين نکته توجه کنيد:
جمله "ابوذر از پيامبر تشنه تر بود." نشان مي دهد که صفت «تشنگي» در ابوذر بيشتر از پيامبر بود. وقتي مي خواهيم بگوييم صفتي در يک يا چيز بيشتر از چيز ديگر است، بعد از صفت به آن «تر» اضافه مي کنيم. به مثالهاي زير توجه کنيد.
درخت سرو از درخت سيب بلندتر است.
مدرسه ما از مدرسه آنها بزرگتر است.
مداد علي از مداد حسين کوتاهتر است.
شير از گربه قوي تر است.
کار در کلاس:
1– ترکيبهاي زير را بخوانيد و معناي آنها را بگوييد:
منابع زير زميني : ثروتهايي که در زير زمين قرار دارند.
ثروت عظيم: اندوخته ارزشمند و بزرگ
ثروت خدادادي: گنج که خداوند هديه کرده است.
ماده نفتي: ماده اي که از نفت به دست مي آيد.
پوشش سخت: ماده پوشاننده اي که سخت و محکم است.
سرزمينهاي نفت خيز: سرزمينهايي که از آنها نفت استخراج مي شود.
ماشينهاي نفتکش: ماشينهايي که نفت حمل مي کنند.

2– با اين دوازده کلمه، هفت کلمه جديد بسازيد:
کار، پالايش، زير، گران، خانه، خيز، بها، اسباب، زمين، بازي، گاه، نفت
پالايشگاه، نفت خيز، اسباب بازي، گرانبها، کارگاه، زير زميني، نفت گرانبها

3– نام وسايل نقليه اي که در درس «نفت» به کار رفته پيدا کنيد و با هرکدام يک جمله بسازيد:
مثال: هواپيما: هواپيما زودتر از وسايل نقليه ديگر ما را به مقصد مي رساند.
اتومبيل: رانندگي با اتومبيل تندرو بسيار هيجان انگيز است.
کشتي: کشتيهاي نفت کش غول پيکر، مقدار زيادي نفت را به اين سو و آن سو مي برند.

پرسش:
1– ثروتهاي زيرزميني در چه راهي بايد به کار گرفته شوند؟
در راه رضاي خداوند و رفاه حال انسانها

2– يکي از وظايف مهم ما در برابر ثروتهاي خداداي چيست؟
از ثروتهاي خدادادي مانند نفت با قدرت پاسداري کنيم.

3– نفت را از کجا به دست مي آورند؟
از چاههاي عميقي که در بعضي مناطق حفر مي شوند.

4– نفتي که از چاههاي خوزستان استخراج مي گردد، چگونه به پالايشگاهها فرستاده مي شوند؟
به وسيله لوله به پالايشگاههاي مختلف فرستاده مي شود.

تمرين املا :
1– هم معني کلمه هاي زير را پيدا کرده و بنويسيد:
بزرگ --> عظيم
جدايي --> دوري
لخت --> برهنه
قطعي --> حتمي
قصد --> عزم
گوديها--> پستي ها
شگفت آور --> تعجب آور
بيرون آوردن --> خارج کردن
گمان کردن --> حدس زدن
از بين بردن --> نابود کردن
سرنگون --> واژگون

2– در کلمه ها و ترکيبهاي زير هر جا که لازم است تشديد بگذاريد و آنها را در دفتر خود بنويسيد:
تعجّب، فعّاليت، اهّمّيت، ملّت، مقرّرات، سکّه طلا، حقّ مردم، محلّ زندگي، کشفيّات، عطّار، مقدّس، ايّام، تجّار، توجّه.

3– براي کلمه هاي زير يک هم خانواده پيدا کرده و در دفتر املا بنويسيد:
وظايف --> وظيفه
توقيف --> متوقّف
وظيفه --> وظايف
مخصوص --> خصوصاً
انصاف --> منصف
غذا --> تغذيه
نصف --> منصف
تغذيه --> غذا
خصوصي--> خصوصاً
توقف --> توقيف

تمرين انشا:
1– نوشته زير را در چند سطر توضيح دهيد:
در منابع زير زميني هر کشور مانند گنجينه اي خداداي است. آنها را بايد عاقلانه استخراج و استفاده کرد.
يعني: هر کشور هر ثروت و گنج زير زميني دارد. مانند معادن ارزشمند، نفت و غيره بايد به خوبي آنها را استخراج کند و در استفاده آنها نهايت دقت را به عمل آورد. به عنوان مثال: از نفت بايد به خوبي استفاده کرد و آنرا براي نسلهاي بعدي هم به يادگار گذاشت.

2- با هرکدام از اين کلمه ها يک جمله بسازيد:
استخراج: نفت از چاه استخراج مي شود.
پالايشگاه: پالايشگاه محل تصفيه نفت است.
صادر: ايران نفت خود را به کشورهاي ديگر صادر مي کند.
نفت خيز: ايران کشور نفت خيز است.
چاههاي عميق: از چاههاي عميق نفت و گاز استخراج مي شود.
تصفيه: يعني پاک کردن نفت و آب از آلودگيها
آلودگي هوا: وجود کارخانه ها در شهر باعث آلودگي هوا مي شود.
نفتکش: نفتکش وسيله نقليه مخصوص حمل نفت است.

3– مي دانيد که قسمت مهمي از مخارج کشور ما از راه استخراج و خروش نفت تأمين مي شود. به نظر شما پولهايي که از فروش نفت به دست مي آوريم بايد در چه کارهايي خرج کنيم؟
در کارهاي عمراني و آباداني و توسعه کشاوري و منابع اصلي و ايجاد مشاغل و توسعه بهداشت و آموزش و ترويج تغذيه سالم.

درس بيست و ششم
بهترين ارمغان

به اين نکته توجه کنيد:
مدادِ قرمز
مدادِ زهرا
ساختمانِ بلند
ساختمانِ مدرسه
مرغِ خوش آواز
مرغِ همسايه
جنگلهاي سرسبز
جنگلهاي گيلان
از مقايسه ترکيبهاي دو ستون بالا متوجه مي شويد: در ترکيبهاي ستون اول يک «صفت» را به يک «اسم» نسبت داده ايم. اما در ترکيبهاي ستون دوم دو «اسم» را به هم مربوط ساخته ايم.

کار در کلاس:
1– ترکيب هاي زير را بخوانيد و معناي آنها را بگوييد:
مرغ خوش آهنگ: مرغي که آهنگ و نواي زيبا دارد.
جنگلهاي خرم و سرسبز: جنگلهاي زيبا و سرسبز
طوطيان آزاد: طوطيان که در جنگل آزاد هستند.
سوختم بيچاره را زين گفت خام: حيوان بينوا را از اين حرف ناراحت کردم.
طوطي نازک دل افتاد و دم فرو کشيد: طوطي حساس از شنيدن اين خبر بر قفس افتاد و مرد.

پرسش:
1– وقتي که بازرگان مي خواست به هندوستان برود، طوطي از او چه خواست؟
خواست که پيامش را به طوطي هاي آزاد جنگل هاي هندوستان برساند.

2– چرا طوطي افسرده بود؟
چون در قفس زنداني بود و از هم صحبتي ياران و دوستان دور مانده بود.

3– آيا طوطيان آزاد به حال طوطي گرفتار در قفس چاره اي انديشيدند؟
بله، آنها جواب خود را در عمل نشان دادند بدون آنکه بازرگان چيزي بفهمد.

4– طوطي از سخن بازرگان چه فهميد؟
فهميد که بايد خود را در قفس به مردن بزند تا آزاد شود.

5– آيا بازرگان فهميد که مقصود طوطي هندوستاني از لرزيدن و افتاده چه بوده، به چه دليل؟
خير، چون اگر مي فهميد حتماً چاره اي مي انديشيد و آنچه ديده بود را به طوطي خود نمي گفت.

تمرين املا :
1– درس نفت را با دقت بخوانيد و کلماتي که در آنها حرفهاي (ث، ص) به کار رفته است پيدا کرده و بنويسيد:
2– مخالف کلمه ها و ترکيبهاي زير را پيدا کرده و بنويسيد:
شلوغ --> خلوت
موقتي--> هميشگي
برهنه --> پوشيده
خوش آهنگ --> بد صدا
جمع --> تفريق
متأسفانه --> خوشبختانه
توقف --> حرکت
قوي --> ضعيف
اندوهگين --> خوشحال
اکثريت --> اقليت

3– کلمه هايي از درس که در آنها حروف (ه، و، ح) به کار رفته پيدا کرده و در دفتر املا بنويسيد:
هندوستان، سخنگو، خوش آهنگ، همراه، دوستي، باغها، هم، حال، توقف، اندوهناک

تمرين انشا:
1– زندگي پرنده اي را که در قفس نگهداري مي شود با پرنده اي که آزاد است مقايسه کنيد و بنويسيد:
پرنده اي که آزاد است به راحتي پرواز مي کند آواز خوش دارد و به هر جا که دوست دارد مي رود و هميشه خوش حال و سرحال است. ولي پرنده اي که در قفس است هميشه غمگين و افسرده است و نوايي غمناک دارد.


برای دیدن ادامه مطلب اینجا را کلیک کنید